Kiedy miała 22 lata, w szkole filmowej w Pradze nakręciła etiudę „Grzech Boga”. Była to opowieść o wieśniaczce mającej romans z aniołem, którego niechcący przydusza podczas miłosnej nocy. Wydaje się, że ten tragikomiczny film jest kluczem do rozumienia sposobu, w jaki Holland mierzy się z tematem miłości i związku dwojga ludzi. Ucieka przed sentymentalizmem, pokazuje ludzi zagubionych, bezradnych w uczuciach, niezdarnych, czasami bezwzględnych. Niektórzy zarzucają jej nawet, że epatuje brzydotą, pokazuje złe miłości, odpychający seks. W wywiadzie rzece z Marią Kornatowską „Magia i pieniądze” rozdział o uczuciach i erotyce autorka zatytułowała „Niebezpieczne związki”, a sama artystka tak mówi o swoim kinie: „Związki, które pokazuję, są na ogół związkami trudnymi. To nie są związki liryczne. Bo związki chore wydają mi się ciekawsze do filmowego opowiadania”. I dodaje: „Moje filmy to zimna gorączka”. I taką też miłość pokazuje – gorącą i zimną zarazem.

„Plac Waszyngtona” (1997) to historia miłości pełnej kompleksów, nieśmiałej Catherine (Jennifer Jason Leigh) do ubogiego i przystojnego młodzieńca (Ben Chaplin). „To fi lm o tym, że bez urody i bez pieniędzy kobieta jest właściwie półczłowiekiem, nie ma prawa do miłości” – mówi reżyserka.

„Kopia mistrza” (2006). Film opowiada o losach Anny (Diane Kruger), która zostaje kopistką Ludwika van Beethovena (Ed Harris). Holland: „W tym filmie pada takie zdanie: »Kobieta kompozytor to jak pies, który chodzi na tylnych łapach«. Od młodości stykałam się z takimi komentarzami na temat moich szans w zawodzie reżysera. I to mnie uformowało”.

„Zdjęcia próbne (1977). Anna (Daria Trafankowska) chce zostać aktorką. Ze swoim chłopakiem Tomkiem (Andrzej Pieczyński) wyjeżdża do domku kempingowego. Okazuje się, że chłopak chce, aby przespała się z jego kolegą... „To film o marzeniach o wielkiej miłości wykoślawionych przez rzeczywistość” – mówi reżyserka.

„Całkowite zaćmienie” (1995). Historia romansu XIX-wiecznych poetów Arthura Rimbauda (Leonardo DiCaprio) i Paula Verlaine’a (David Thewlis). Agnieszka Holland: „Nie ma znaczenia, że to miłość między dwoma mężczyznami. Wzruszają mnie ci, którzy niosą swoją brzydotę i muszą rozpaczliwie walczyć o swoje miejsce w świecie miłości”.

„Julia wraca do domu” (2002). Julia (Miranda Otto) uczy się rezygnacji z uczucia i powolnej akceptacji tego, co niesie los. „Zawsze przychodzi moment, w którym musimy zaakceptować to, że ludzie, których kochamy, nigdy nie są bez skazy” – stwierdza reżyserka.

„Kobieta samotna” (1981) z genialną rolą Marii Chwalibóg i Bogusława Lindy. „To opowieść o kobiecie uwikłanej w przytłaczającą codzienność, o tym, że człowiek żadną miarą nie może przekroczyć ograniczoności swego ciała” – uważa Agnieszka Holland.

Nominowany w tym roku do Oscara film „W ciemności” opowiada o wojennych losach grupki Żydów ukrywających się przez 14 miesięcy w lwowskich kanałach. W rolę heroicznego lwowiaka wcielił się Robert Więckiewicz. Jego żonę gra Kinga Preis. Ich miłość wystawiona jest na wielką próbę. „Pokazuję moich bohaterów w momentach szamotaniny, walki, niespełnienia, zagubienia” – mówi artystka.